8 nguyên tắc cơ bản trong thiết kế cảnh quan sân vườn

Việc tuân thủ các nguyên tắc cơ bản trong thiết kế cảnh quan sân vườn không chỉ giúp bạn sở hữu một khu vườn đẹp hài hòa mà còn tránh được những sai lầm, sự cố và phát sinh trong quá trình thi công. Nhưng đó là những nguyên tắc nào?


1. Tính thống nhất (Unity)


Tính thống nhất giúp định hình phong cách chủ đạo mà khu vườn hướng đến. Hay nói cách khác, những yếu tố trong thiết kế sân vườn như nước, cây xanh, đá sỏi, động vật, vật trang trí,… đều liên quan mật thiết với nhau về chủng loại, kích thước, màu sắc, kết cấu để mang đến một tổng thể hài hòa và ăn ý. Chẳng hạn, với khu vườn mang phong cách miền quê, bạn có thể chọn sinh vật bèo, cây sen, cây súng và cá cho hồ nước, cùng với đó là những chiếc bình gốm, chậu gốm đậm chất dân dã và mộc mạc, khắc họa rõ nét khung cảnh dung dị và bình yên.


2. Tính đơn giản hóa (Simplicity)


Thiết kế sân vườn càng đơn giản thì càng thu hút người nhìn và tập trung sự chú ý của họ vào yếu tố quan trọng nhất. Sau khi đã xác định được phong cách chủ đạo của khu vườn, việc cần làm là tập trung vào việc sử dụng vật liệu gì, trồng cây xanh nào và sử dụng màu sắc ra sao để làm bật lên phong cách chủ đạo đó. Muốn làm được điều này, bạn nên chọn 2 - 3 loại cây, sử dụng 2 - 3 màu sắc và hạn chế dùng vật trang trí quá nhiều để tránh sự lộn xộn, rối rắm.


3. Tính cân bằng (Balance)


Có 2 dạng cân bằng trong thiết kế cảnh quan sân vườn là cân bằng đối xứng (Symmetrical Balance) và cân bằng không đối xứng (Asymmetrical Balance). Trong đó:


- Cân bằng đối xứng (Symmetrical Balance) được hiểu đơn giản là khi vẽ một đường tưởng tượng giữa khu vườn thì bạn sẽ thấy 2 bên đường vẽ này hoàn toàn giống nhau, từ hình dạng, kích thước đến màu sắc, mang đến cảm giác dễ chịu, ổn định. Thiết kế sân vườn kiểu này đòi hỏi bạn phải chăm sóc thường xuyên, nếu không, sự phát triển của cây có thể phá vỡ tính cân bằng đối xứng.


- Cân bằng không đối xứng (Asymmetrical Balance): Rất khó để tưởng tượng và hình dung được tính cân bằng không đối xứng. Thoạt nhìn, bạn có cảm giác mọi thứ trong khu vườn được bố trí ngẫu nhiên, thế nhưng, thực tế, chúng lại được sắp xếp theo sự tính toán kỹ lưỡng nhằm tạo ra sự bất ngờ và thú vị. Thiết kế cảnh quan vườn Nhật Bản truyền thống thường áp dụng nguyên tắc này để mang đến một thiết kế tự nhiên nhưng hợp lý.


4. Tính cân đối (Proportion)


Tính cân đối rất dễ bị nhầm lẫn với tính cân bằng đối xứng, nhưng thực chất, tính cân đối ở đây được hiểu là tỷ lệ giữa các yếu tố trong một thiết kế phải hợp lý, không có hiện tượng đài phun nước quá nhỏ được đặt trong một hồ nước quá lớn, cây trồng quá thấp trong khi hàng rào lại quá cao, những tảng đá to được đặt trong khoảng diện tích hẹp,… gây cảm giác gò bó và cực kỳ khó chịu.


5. Tính lặp lại (Repetition)


Tính lặp lại khá giống với tính thống nhất nói trên, nghĩa là các yếu tố sẽ được sử dụng lặp đi lặp lại để định hình phong cách chủ đạo. Tuy nhiên, sự lặp lại quá nhiều có thể khiến cảnh quan khu vườn trở nên nhàm chán. Để tránh tình trạng này, bạn hãy chọn một yếu tố làm trung tâm, sau đó sử dụng những yếu tố có liên quan khác để bổ trợ cho yếu tố chính.


6. Chuyển tiếp tự nhiên (Natural Transition)


Với những khu vườn rộng, bạn muốn tạo sự chuyển tiếp cho khu vườn bằng cách thay đổi loại cây, thay đổi màu sắc, thay đổi vật trang trí,… để tránh sự nhàm chán. Lúc này, nguyên tắc “chuyển tiếp tự nhiên” là rất quan trọng để đảm bảo mọi thứ được chuyển tiếp một cách dần dần, thông suốt, không ảnh hưởng cảm giác người nhìn. Muốn làm được điều này, hãy tổ chức cây trồng theo thứ tự kích thước giảm dần hoặc tăng dần, sử dụng màu sắc từ tông trầm đến trung tính rồi mới chuyển qua tươi sáng để tránh gây cảm giác đột ngột, đứt đoạn.


7. Màu sắc (Color)


- Màu ấm (Warm Colors): Gồm những tông màu tươi sáng như vàng, cam, đỏ, thường được dùng ở phần phía trước của thiết kế cảnh quan sân vườn.


- Màu lạnh (Cool Colors): Gồm những tông màu trầm như xanh lá, xanh dương, thường được dùng cho những khu vườn nhỏ nhằm tạo cảm giác rộng hơn thực tế.


- Màu trung tính (Neutral Colors): Gồm những tông màu đen, trắng, thường được dùng để làm màu nền, chuyển tiếp giữa màu ấm và màu lạnh.


- Các màu khác (Other Uses Of Color): Tùy sở thích của bạn mà có thể bổ sung những màu khác, chẳng hạn như màu trắng để tạo sự thu hút thị giác.


8. Đường (Line)


Trong thiết kế cảnh quan sân vườn, đường có thể được tạo nên từ sự thay đổi về chiều cao của cây trồng, sự thay đổi về hình khối hay hướng của tán cây,… Những đường thẳng (Straight Lines) thường tạo cảm giác mạnh mẽ, an toàn cho khu vườn. Ngược lại, những đường lượn sóng (Wavy Lines) thì mang đến cảm giác mềm mại, thanh thoát cho khu vườn.


Trên đây là 8 nguyên tắc cơ bản trong thiết kế cảnh quan sân vườn, bạn cần tìm hiểu để khi cần có thể áp dụng vào thiết kế của mình, mang đến một khu vườn đẹp ấn tượng và lôi cuốn.

Lê Trinh